To rent - Te huur - - in Bilthoven - De Bilt
Office and warehouse - Kantoor met magazijn -
250 m2 - 5 km. from Center of Utrecht - 40 km. from Amsterdam - € 2.800, per month - near Head office of Rabobank
Tel. +31 30 228 56 56; e-mail: rus_net@rusnet.nl
VIP of Rusnet

RusNet

 www.rusnet.nl Russian versionEnglish version Agenda | Links | Russian CCI  

  Dinsdag, 21.11.2017
VIP Rubricator
www.rusnet.nl als startpagina makenToevoegen aan het geselecteerdeinfo@rusnet.nlZoeken in het web
tramp
VIP-Bedrijven
VIP van Rusnet
Rusnet Partners
Nieuws
Encyclopedie
Contact
Weet U, dat
 Weet U, dat
East-West Development Group is an association of West-European consulting firms, targeting on East - West development projects.

  RusNet :: Encyclopedie :: L  

Letland

PrintversiePrintversie

 
 A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   R   S   T   U   V   W   Y   Z 

1. Inleidende gegevens.

Naam land: Letland

Naam landenmedewerker: Margreet Witteveen

Afdeling: DEU/ME

Datum: September 2000

Standaardbronnen

Als bronnen voor het landenoverzicht wordt zoveel mogelijk van de beschikbare interne gegevens van het Ministerie van Buitenlandse Zaken gebruik gemaakt.

Daarnaast zijn de (meest recente edities/cijfers van de) volgende bronnen gebruikt:

  • Algemene gegevens, Regional Surveys of the World, Europe Publicaties
  • Demografische gegevens, Human Development Report
  • Economische gegevens, Economic Intelligence Unit
  • Ontwikkelingsrelevante factoren, Human Development Report, UNDP
  • Handelsbetrekkingen met Nederland, CBS
  • Investeringscijfers, Nederlandsche Bank

Aanvullende bronnen: Geen


2. Feitelijke en cijfermatige gegevens

2.1 Algemene gegevens 

Oppervlakte: 64.589 km2 (1,9 keer Nederland)
Hoofdstad: Riga
Inwonertal: 2,43 miljoen (1999)
Bevolkingsdichtheid: 37,9 inwoners per km2
Godsdienst: Protestant, Rooms-Katholiek, Russisch Orthodox
Taal: Lets, officiële taal (57%), Russisch (34%), anders (9%)
Nationale feestdag(en): 18 november, Nationale dag
Klimatologische gesteldheid: Gematigd

2.2 Staatkundige gegevens 

Staatshoofd: President Vaira Vike-Freiberga
Premier: Andris Berzins
Minister van Buitenlandse Zaken
Indulis Berzins
Minister van Economische Zaken: Aigars Kalvitis
Staatsvorm: Republiek
Parlement: Saeima, 100 leden.

2.3 Demografische gegevens 

Natuurlijke bevolkingsgroei: 1,3% (1998)
Geboorten (per 1000 inwoners): 7,5 (1998, per 1000 inwoners)
Overlijdens (per 1000 inwoners): 14,0 (1998, per 1000 inwoners)
Levensverwachting: 74,5 jaar (v) - 62,8 jaar (m) (1998)

2.4 Economische gegevens

BBP: US$ 6,56 miljard (1999)
Economische groei: -0,6% (1999)
BBP per capita: US$ 2.699 per hoofd van de bevolking (1999)
Inflatie: 2,3% (1999)
Beroepsbevolking per sector: Landbouw 18%, industrie 25%, handel en transport 24%, overige diensten 33%
Werkloosheid: 10,1% (1999, tweede kwartaal)
Uitvoer: US$ 1,87 miljard (1999)

  • belangrijke producten: Hout, textiel, metalen
  • belangrijkste partners: Duitsland (15,6), Verenigd Koninkrijk (13,5), Rusland (12,1)

Invoer: US$ 2,80 miljard (1999)

  • belangrijke producten: Machines, grondstoffen
  • belangrijkste partners: Duitsland (16,8%), Rusland (11,8%), Finland (9,5%)

Valuta: Lat (LVL) = 100 santimi
Buitenlandse schuld: US$ 1 miljard (1999, schatting)
Debt-service ratio: onbekend
Saldo handelsbalans: US$ 930 miljoen (tekort, 1999)
Lopende rekening betalingsbalans: US$ 650 miljoen (tekort, 1999)

2.5 Ontwikkelingsrelevante indicatoren 

Groeisectoren: Diensten
Energiesituatie: Voornamelijk afhankelijk van invoer. Mogelijke reserves van olie en gas in de Oostzee worden tevens geclaimd door Litouwen.
Human development index: 0,744 (1997, 92e plaats)
Human poverty index: Onbekend
Gender-related development index: 0,770 (1998, 63e plaats)
% inwoners dat leeftijd van 40 niet haalt: Onbekend
Alfabetisering: 99,5% (1998)
% mensen met toegang tot veilig drinkwater: Onbekend
% mensen met toegang tot gezondheidszorg: Onbekend
% kinderen tot 5 jaar met ondergewicht: Onbekend

2.6 Betrekkingen met Nederland 

Hr. Ms. Ambassadeur: Drs. N. Beets
Geaccrediteerde ambassadeur in Nederland: Dhr. K. Eihenbaums
Postennetwerk: Ambassade te Riga
Nederlandse gemeenschap: Onbekend
Gemeenschap in Nederland : Onbekend

2.7 Handelsbetrekkingen met Nederland 

Nederlandse uitvoer: fl. 269,2 miljoen (1999)

  • belangrijke producten: Machines en vervoermaterieel, voeding en levende dieren, chemische producten

Nederlandse invoer: fl.440,0 miljoen (1999)

  • belangrijke producten: Minerale brandstoffen, fabrikaten, niet-eetbare grondstoffen (excl. brandstof)

Investeringen vanuit Nederland: Onbekend
Investeringen in Nederland: Onbekend


3. Beschrijvende kenschets

3.1 Geschiedenis

In 1772 werd Letland ingelijfd bij het Russische Rijk. De Letse bevolking, die tot op dat moment vooral onder invloed van de Duitse landadel had gestaan, werd vanaf de negentiende eeuw onderworpen aan geleidelijke russificatie. Dit had een groei van het nationalistisch bewustzijn tot gevolg, dat mede tot uiting kwam in een streven naar autonomie binnen het Russische Rijk. Na de ineenstorting van het tsaristische Rusland riep Letland in 1918 de onafhankelijkheid uit.

In het verdrag van Tartu in 1920 werd door de Sovjetunie de 'eeuwigdurende' soevereiniteit van Letland en van de andere Baltische Staten erkend. De parlementaire democratie was echter een kort leven beschoren: in 1934 werd een militaire dictatuur gevestigd. Ten gevolge van het Molotov-Von Ribbentrop-pact van augustus 1939 kwam de soevereiniteit van Letland onder druk te staan.

Het moest de vestiging van Russische militaire bases toestaan, waarna frauduleuze verkiezingen volgden. Het op grond daarvan verkozen Letse parlement verzocht vervolgens te worden opgenomen in de Sovjetunie, hetgeen op 5 augustus 1940 zijn beslag kreeg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Letland enige tijd bezet door Duitsland, om in 1944 weer onder Russische controle te vallen.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Letland zowel economisch als politiek verder geïntegreerd in de Sovjetunie. Het percentage Russen in de bevolking steeg tot circa 35% in 1989, op welk moment het oorspronkelijke Letse bevolkingsdeel in feite een minderheid vormde. In januari 1991 kwam het tot gewapende incidenten waarbij enkele doden vielen.

Een referendum in maart 1991 gaf duidelijk te zien dat ook een aanzienlijk deel van de Russischsprekende minderheid in Letland zich uitsprak voor onafhankelijkheid. Na de mislukte neo-communistische staatsgreep in Moskou van augustus 1991 verkreeg Letland volledige onafhankelijkheid.

3.2 Staatsinrichting

In februari 1992 werd een nieuwe grondwet werd aangenomen. Deze voorziet in vrij grote bevoegdheden voor het parlement. Aan de President, die door het parlement (Saeima, 100 leden) wordt gekozen, zijn vooral ceremoniële functies toegekend. Het Russische deel van de bevolking is slechts met een kleine fractie vertegenwoordigd in het parlement; het merendeel beschikt nog niet over kiesrecht.

3.3 Binnenlandse politiek

De uitslag van de parlementsverkiezingen in oktober '95 reflecteerde het algemene onbehagen met de sinds 1993 zittende centrum-regering (bankcrisis, traag economisch herstel), waardoor andere partijen forse winst boekten, met name ook de radicale nationalisten. Hierdoor werd de vorming van een nieuwe regeringscoalitie bemoeilijkt.

Uiteindelijk gelukte dit op 21 december 1995, met een regering waarin onder leiding van de partijloze premier Andris Skele verschillende partijen (niet de nationalistische extremistische) zijn gebundeld: Groenen, christen-democraten, conservatieven, boerenpartij en centristen. In juli 1997 is premier Skele, onder druk van de regeringspartijen afgetreden. Hem werd te solistisch optreden verweten.

Op 7 augustus 1997 is de nieuwe regering onder leiding van premier Krasts (Vaderlandunie) door het parlement goedgekeurd. De nieuwe regeringsploeg week, met slechts een gering aantal ministerswisselingen, weinig af van de voorgaande. Echter, zonder het krachtige voorzitterschap van Skele kwam de coalitie al snel onder druk. Een centrum-rechtse minderheidsregering olv Vilis Kristepans kwam in oktober '98 aan de macht. Hij stapte echter op toen bleek dat zijn coalitiepartners onderhandelingen met de oppositie voeren over een verbond. In juli 1999 keerde Andris Skele terug als premier.

In mei 2000 brak er een politieke crisis uit in verband met diverse schandalen (o.a. zakelijke belangen) rond premier Skele en diverse ministers uit zijn kabinet. De centrum-rechtse regering kreeg een andere premier in de persoon van Andris Berzins, voormalig burgemeester van Riga. Recentelijk was er binnen de coalitie onenigheid over de privatisering van het energiemonopolie Latvenergo.

Premier Berzins heeft besloten om de privatisering tijdelijk stop te zetten om de eenheid van de coalitie te redden. Vroegtijdige verkiezingen zullen namelijk naar alle waarschijnlijkheid niet in het voordeel van de huidige regering zijn. Het stopzetten van de privatisering van dit energiebedrijf zorgt voor onzekerheid met betrekking tot het privatiseringsproces. De in het voorjaar 1999 aangetreden nieuwe President mw. Vike-Freiberga, speelt een actieve en positieve rol in de Letse politiek.

De situatie van de Russischsprekende minderheid speelt een belangrijke rol in de binnenlandse politiek. Met name de ontwerp-taalwet die het Lets tot landstaal maakte met uitsluiting van het gebruik van andere talen in het maatschappelijk verkeer houdt de gemoederen bezig. Volgens de Hoge Commissaris voor de Nationale Minderheden van de OVSE voldeden de door Letland voorgestelde uitvoeringsdecreten niet aan internationale normen.

Echter, na commentaar op de voorgestelde uitvoeringsdecreten door de HCNM is er uiteindelijk eind augustus een versie van de taalwet tot stand gekomen waar de HCNM in grote lijnen tevreden mee is. De wet en de reglementen zijn op 1 september 2000 door het Parlement aanvaard.

Mensenrechten

Letland kent geen problemen met de mensenrechten. Wel domineert in Letland de problematiek van de grote Russischsprekende minderheid. Actueel is op dit moment de taalwet, die niet-letssprekenden uitsluit van grote delen van de werkgelegenheid.

Sociale situatie

Na de ineenstorting van het communisme ging het aanvankelijk bergafwaarts met de levensstandaard in Letland. De levensverwachting daalde en het sterftecijfer onder kinderen steeg . Midden jaren '90 is er een verbetering waar te nemen.

Privatisering van de gezondszorg staat nog in de kinderschoenen. Sinds er in 1996 een nieuw gezondheidsbeleid werd gelanceerd, is het accent verschoven van specialistische ziekenhuisbehandelingen naar meer poliklinische behandelingen, dat minder kostbaar is.

In februari 2000 heeft het parlement een wetswijziging goedgekeurd mbt de hervorming van de pensioenen. Jonge mensen zullen onder dit nieuwe stelsel zelf verantwoording dragen voor de eigen pensioenopbouw. Dit is noodzakelijk daar door de toenemende vergrijzing de financiële druk op het stelsel toeneemt.

In 1998 werd de onderwijswet aangenomen waarin het Lets als officiële onderwijstaal verplicht wordt gesteld. Echter, de wet staat een andere onderwijstaal toe in het basisonderwijs, prive-onderwijsinstituten en scholen die een Minderheden Onderwijsprogramma hebben.

3.4 Economische situatie

Letland was in de Sovjetperiode in hoge mate geïncorporeerd in de Russische planeconomie. Het produceerde circa 80% van alle bussen, treinwagons, radio's en koelkasten van de gehele Sovjetunie. Deze verwevenheid bemoeilijkte het proces van economische verzelfstandiging na de herwonnen onafhankelijkheid. Inmiddels is het dieptepunt gepasseerd en vindt weer economische groei plaats.

Deze wordt gestimuleerd door de economische liberalisering en het privatiseringsprogramma dat in 1994 van start is gegaan. Na de bankencrisis in de zomer van 1995 heeft de nieuwe coalitieregering echter het economische hervormingsprogramma met kracht voortgezet: het voert een bankensanering door, houdt de inflatie beheersbaar en tracht door landbouwhervormingen het agrarische potentieel verder te stimuleren.

Op langere termijn heeft Letland uitzicht op een breder economisch potentieel, mede vanwege de betrekkingen met het Russische achterland en de gunstige ligging ten opzichte van West-Europa en Scandinavië. Letland bezit drie relatief grote havens; Riga, Ventspils en Liepaja. Via deze havens wordt 15% van de Russische olie geëxporteerd. De Russische economische aanwezigheid komt het duidelijkst naar voren in de handel en transport en daarmee verweven sectoren zoals de banken.

Knelpunten in de Letse economie zijn de omvang van de 'informele sector' die door sommigen op 25% geschat wordt geschat, het achterblijven van buitenlandse investeringen, het steeds verder afkalven van de industriële basis, de corruptie en de Russische invloed op de economie. Na een economische neergang in 1999 als gevolg van de Russische crisis (BBP -0,6%) pakt Letland nu weer de draad op.

3.5 Milieubeleid

De bezetting door Rusland heeft geleid tot grote schade aan het milieu in Letland. In het economische plan van de Sovjetunie was milieu ondergeschikt aan economisch gewin. De schade werd verergerd door de vervuiling die veroorzaakt werd door de aanwezigheid van militaire installaties.

Onder de sterkst vervuilde gebieden zijn de Daugava rivier, waarin nog steeds rioolwater wordt geloosd, en de chemische fabrieken in Olaine. Veelal met buitenlandse hulp worden projecten uitgevoerd die helpen de vervuiling in andere gebieden te bestrijden. Wat betreft de milieubeschermingswetten komt Letland langzamerhand op het niveau van de Europese regelgeving. Echter, op locaal niveau is de infrastructuur onvoldoende om verbeteringen in lucht- en waterkwaliteit te bereiken.

3.6 Buitenlands beleid en veiligheidsbeleid

Letland richt zich onverminderd op de Westelijke instellingen (EU, NAVO, OVSE). In 1994 tekende Letland een vrijhandelsovereenkomst met de EU, gevolgd in 1996 door het Associatie-akkoord. Toetreding tot de EU is verklaard tot hoogste regeringsprioriteit.

De Letse regering is nog steeds teleurgesteld dat Letland niet al tijdens de Europese Raad in Luxemburg (1997) in de eerste groep kandidaat-toetreders werd opgenomen, terwijl dat voor Estland wel het geval was. Tijdens de Europese Raad in Helsinki in december 1999 werd Letland uitgenodigd voor de toetredingsonderhandelingen die in maart 2000 van start gingen over 8 hoofdstukken van het acquis communautaire.

Echter, een van de problemen voor toetreding tot de EU is de zwakte en corruptie in het openbaar bestuur waardoor problemen kunnen ontstaan met de implementatie en uitvoering van de duizenden EU-regels en richtlijnen die in de Letse wetgeving moeten worden verwerkt. In de optiek van de Europese Commissie is Letland goed op weg in hun poging om aansluiting te vinden bij de eerste Luxemburg-groep.

Letland zat niet bij nieuwe leden die in 1999 tot de NAVO toetraden. Hoewel de deur voor lidmaatschap open blijft staan (Open Door Policy van de NAVO), zijn het met name de tegenstand van Rusland ten aanzien van Letse toetreding en de zwakke staat waarin het Letse leger verkeert die voor obstakels zorgen op weg naar NAVO lidmaatschap. Op de NAVO Top in Washington 2002 zou tot verdere uitbreiding besloten kunnen worden. Letland is wel lid van de Noord Atlantische Samenwerkingsraad en heeft een Partnerschap voor Vrede-overeenkomst gesloten.

De betrekkingen met de Russische Federatie zijn nog niet genormaliseerd. De behandeling van die Russen (vaak ex-militairen en hun gezinnen) die zich na het uiteenvallen van de Sovjetunie duurzaam in Letland wensten te vestigen levert nog problemen op. De Russische Doema heeft in 1999 een sanctiewet tegen Letland en Estland aangenomen ivm de door RF discriminerend geachte behandeling van de Russischsprekende minderheid. De nieuwe Doema heeft een nieuwe economische sanctiewet echter afgewezen. Met name de berechting van ex-Sovjet oorlogsmisdadigers zorgt voor irritatie in Rusland. Voor de Letse bevolking blijven de Russen de vroegere overheersers en dit tekent de houding ten opzichte van deze minderheid.

3.7 Betrekkingen met de EU

In 1994 tekende Letland een vrijhandelsovereenkomst met de EU, gevolgd in 1995 door het Associatie-akkoord. Tijdens de Europese Raad in Helsinki in december 1999 werd Letland uitgenodigd voor de toetredingsonderhandelingen die in maart 2000 van start gingen over 8 hoofdstukken van het acquis communautaire. Een van de grootste obstakels voor toetreding tot de EU is de zwakte en corruptie in het openbaar bestuur waardoor problemen kunnen ontstaan met de implementatie en uitvoering van de duizenden EU-regels en richtlijnen die in de Letse wetgeving moeten worden verwerkt.

Betrekkingen met Nederland

Nederland heeft een handelstekort met Letland; de import uit dat land bedraagt ca. NLG 500 mln en de export van Nederland naar Letland ligt rond de NLG 260 mln. Veel invoer uit Letland is doorvoer van grondstoffen vanuit de Russische Federatie. De uitvoer van Nederland is de laatste jaren toegenomen met meer dan 100%, de invoer met 30%.

Letland is de belangrijkste handelspartner van Nederland in het Balticum. Naast de reguliere handelsbetrekkingen heeft Nederland in Letland PSO- en MATRA-projecten, terwijl Letse diplomaten ook deelnemen aan Nederlandse trainingsprogramma's (Clingendael). >Nederland draagt met 1 mln gulden fors bij aan een UNDP-project inzake taaltraining voor Russischsprekenden. De provincie Overijssel heeft een aktieve samenwerkingsrelatie met Letland.

3.8 Bezoeken

De betrekkingen met Letland zijn zonder problemen. Op politiek niveau zijn de contacten schaars. In de herfst van 1997 bracht de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Hans van Mierlo een bezoek aan Letland. In oktober 1998 bracht de Letse Staatssecretaris Riekstins een bezoek aan Nederland en in 1999 brachten zowel Staatssecretaris Ybema van Economische Zaken en Staatssecretaris Benschop van Buitenlandse Zaken een bezoek aan het land.

Op 23 oktober 2000 zal de Letse premier Berzins een bezoek brengen aan premier Kok. Op hoog-ambtelijk niveau bracht de Letse EU-hoofdonderhandelaar, Andris Kesteris in maart 2000 een bezoek aan Nederland. In ditzelfde jaar brachten zowel directeur DEU van Dartel als DGRB Sondaal een bezoek aan Letland.

3.9 OS-activiteiten

Geen.

3.10 Activiteiten Nederlandse posten

De ambassade volgt en rapporteert over politieke, sociale en economische ontwikkelingen in het land. Speciale aandacht wordt gegeven aan de positie van de Russischsprekende minderheid. Op het economische terrein verstrekt de ambassade informatie aan het Nederlands bedrijfsleven en de EVD. Ook verstrekt de ambassade informatie over het Nederlandse bedrijfsleven aan Letse instellingen. Daarnaast verricht de ambassade consulaire werkzaamheden en geeft informatie over de veiligheidssituatie.

3.11 EVD activiteiten

De EVD verstrekt informatie over overheidsmaatregelen e.a.. Meer informatie is te vinden op de EVD-site op het internet ( http://www.evd.nl ). De EVD-landenspecialist voor de Baltische republieken is Rob Sterkman (070-3796680)

3.12 Exportfinanciering

Zie voor het meest recente NCM-landenbeleid ( www.ncm.nl).

Het ministerie van Economische Zaken kent een aantal generieke regelingen voor investeringsfaciliteiten (IOM), haalbaarheidsstudies (PESP), rentesubsidies (BSE), starters op buitenlandse markten (PSB) en herverzekering van investeringen (RHI). Meer informatie is te vinden bij publieksvoorlichting of op de internetsite van EZ (www.minez.nl).

3.13 Verdragen met Nederland

Onder dit kopje staan de belangrijkste verdragen met Nederland opgenomen. Voor het volledige overzicht van verdragen kunt u (voor internet t.z.t.) het "see-also" raadplegen.

Wegvervoersovereenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België, de Republiek Estland, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen en het Groothertogdom Luxemburg

11 juni 1992, Athene
Trb. 1992, 115 (En); 1992, 157 (vert.Ne); 1995, 57
In werking getreden op 1-12-1994

Overeenkomst inzake luchtdiensten tussen en via hun grondgebieden

25 maart 1993, Riga
Trb. 1993, 63 (En.Ne.); 1994, 32
In werking getreden op 1-3-1994

Verdrag inzake de de bevordering en de wederzijdse bescherming van investeringen

14 maart 1994, 's-Gravenhage
Trb. 1994, 79 (En.Ne.); 1994, 166 (vert.Ne); 1995, 85
In werking getreden op 1-4-1995

Verdrag tot het vermijden van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van belasting met betrekking tot belasting naar het inkomen en naar het vermogen

14 maart 1994, 's-Gravenhage
Trb. 1994, 83 (En.); 1994, 166 (vert.Ne.); 1995, 16
In werking getreden op 29-1-1995

Verdrag inzake scheepvaart

4 september 1996, Riga
Trb. 1996, 259 (En.); Trb. 1997,4; 1997,47; 1997,246
In werking getreden op 1-9-1997

Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand ten behoeve van de juiste toepassing van de douanewetgeving en de voorkoming, opsporing en bestrijding van inbreuken op douanewetgeving

18 oktober 1997, 's-Gravenhage
Trb. 1997,295 (En,vert.Ne)
In werking getreden op 1-9-1999

Overeenkomst tussen de Regeringen van de Beneluxstaten (het Koninkrijk België, het Koninkrijk der Nederlanden, het Groothertogdom Luxemburg) en de Regering van de Republiek Letland betreffende de overname van onregelmatig verblijvende personen (overnameovereenkomst), bijlage en uitvoeringsprotocol

9 juni 1999, Brussel
Trb. 1999, 117 (Ne, Fa)
Nog niet in werking getreden

3.14 Ambtsberichten

Geen.

3.15 Beleidsnotities

Regiobeleidsdocument Midden-Europa, september 1997
Notitie "Accenten zetten in Midden-Europa", november 1999

3.16 Kamervragen 

Er zijn de laatste twee jaar geen kamervragen over Letland gesteld.

Info MBZ Nederland

Last update: 21.05.2001

Exclusieve Partner van de Russische KvK in Nederland
Officiele Partner van de Russische KvK in Nederland
  AFORISME
Bezit is een vriendschap tussen de mens en de dingen.
J.P.Sartre
tramp
tramp naar boven  tramp
Adverteren | Contactinformatie | Over Rusnet | Zoeken in het web


eXTReMe Tracker
 Rambler's Top100 © 2003-2012 RusNet
Gemaakt door NeoNet